Trang chủ / Giới thiệu / Tản mạn về làng “Mương” – Sơn Dương

Tản mạn về làng “Mương” – Sơn Dương

(Sưu tầm)

Sơn Dương quê tôi, nơi đỉnh nhọn của tam giác đồng bằng Bắc Bộ, xã Sơn Dương là nơi hội tụ của 4 làng: làng Mương, làng Thụy Sơn, làng Sơn Lựu và làng Dụng Hiền. Sơn Dương quê tôi đang lưu giữ ngôi đền cổ cùng với câu chuyện lịch sử về Ngài Thành Hoàng Sơn Minh Vương.

Chuyện kể rằng; “… Chàng thanh niên có tên là Lân Hổ quê ở làng Đồng Thái xứ đoài, làm nghề mãi võ, đến đây dạy võ cho các gia binh, tuần phiên trong làng. Ngài Lân Hổ và dân làng có chung một mối hận thù, căm gét bọn giặc phương Bắc xâm lược. Ngài Lân Hổ đã bày cho dân làng đắp đất, rào tre bao quanh làng, tạo nên thành lũy chống lại bọn giặc phương bắc. Ngài Lân Hổ được dân làng suy tôn làm thủ lĩnh, lúc đầu là bảo vệ làng Mương, rồi chiêu quân giúp các làng lân cận. Nhiều lần Ngài Lân Hổ xuất quân đi dẹp giặc phương Bắc vùng Lô giang, vùng Thao giang, vùng Đà giang, bọn giặc phương Bắc kinh hoàng khiếp sợ, nhiều phen lui quân tháo chạy . Tiết độ xứ Nhà Đường đã phải huy động tổng lực quân binh bao vây thành nhiều ngày, trận chiến cam go ác liệt, thành nhỏ , quân ít Ngài Lân Hổ bị giặc phương Bắc bắt và chém đầu, đội quân ta tan tác, làng xóm xác sơ. Giặc Cao Biền đã lập miếu nhỏ làm lễ tế trời, đào ba cái giếng để yểm bùa triệt long mạch, dấu tích thành đất, giếng yểm bùa hiện vẫn còn, người dân quen gọi là ”Giếng Tầu”.

Mặc dù bị giặc phương Bắc tàn sát rã man, làng xóm hoang tàn, người dân làng Mương vẫn gom góp tiền của dựng một ngôi miếu thờ, tại nơi Ngài Lân Hổ bị chém đầu, hương khói luôn chu tất thể hiện lòng tôn kính, trung quân với người thủ lĩnh của mình. Ngài Lân Hổ không còn, nhưng với ý chí và lòng căm thù giặc phương Bắc, người dân quyết trả thù cho thủ lĩnh của mình, thành đất làng Mương đã trở thành chiến lũy kiên cường trong các cuộc giao tranh với giặc ngoại xâm. Đặc biệt là trong cuộc chiến tranh chống quân Nguyên Mông, Vua Nhà Trần đã truy phong thủ lĩnh Lân Hổ chức Sơn Minh Vương và cấp cho dân làng thêm tiền bạc xây dựng nên khu đền khang trang hơn…”

Cho đến ngày nay, người dân Sơn Dương cùng với các xã lân cận trong vùng, vẫn duy trì lễ dâng hương ngày mùng mười tháng giêng hàng năm và giữ gìn nguyên vẹn ngôi đền, cùng với giá trị lịch sử gắn cùng câu chuyện về người thủ lĩnh Lân Hổ.

Làng Mương quê tôi là một trong những làng cổ đại nhất Việt Nam, được tạo lập từ thủa Hùng Vương dựng nước, người dân quanh vùng vẫn quen gọi là” Kẻ Mương” sau đổi tên là làng Sơn Dương từ ngày ấy, chữ ”Dương” chính là chữ nói trại của chữ” Minh”. Các làng lân cận xung quanh là làng Thụy Sơn, làng Sơn Lựu và làng được tạo lập sau cùng là làng Dụng Hiền. Qua quá trình chuyển đổi quản lý hành chính, từ thời các vương triều, rồi hòa bình lập lại, Xã Sơn Dương đã được thành lập bao gồm bốn làng lân cận, các làng cũng lấy tên theo phân khu mới: làng Sơn Dương gọi là thôn Trung chính, làng Thụy Sơn gọi là thôn Đaị Đình, làng Sơn Lựu gọi là thôn Đại Tụ và làng Dụng Hiền gọi là thôn Dụng Hiền. Đến nay, làng xã đã thay đổi mọi mặt, dân cư đông đúc, nhiều khu giãn dân đã hình thành và phát triển. Bây giờ, Xã quản lý theo khu, từ khu 1 đến khu 8, khu nào có trước là số thấp, khu nào có sau số cao hơn.

Ngôi Đình làng Mương được xây dựng từ đời Nhà Trần, trên vùng đất cao nhất giữa làng, Vị Thành Hoàng làng được thờ trên ngôi đình chính là Ngài Sơn Minh Vương. Ngôi đình làng Mương đã được cấp nhiều sắc phong của các Vua, qua các triều đaị nhà Trần, nhà Lê, nhà Nguyễn. Sau này chiến tranh tàn phá ngôi Đình đã bị hư hại, đễn nay đã được tu tạo lại trên nền đất cũ. Tuy vậy, ngôi Đình vẫn giữ nguyên dáng vẻ tôn nghiêm cùng những câu chuyện  lịch sử, thần bí. Cùng với ngôi chùa cổ kính người dân Sơn Dương đã vinh dự tự hào đón nhận 3 bằng di tích ”cổ sử” cấp quốc gia.

Sơn Dương quê tôi, ngôi làng bé nhỏ, đã lớn lên từ nghèo nàn lạc hậu, cũng còn đang lưu giữ một báu vật đó là ngôi nhà của Cụ “Tổng Cóc”, nơi Cụ đã có những năm tháng chung sống hạnh phúc cùng bà chúa thơ nôm thi sỹ Hồ Xuân Hương, trước khi thi sỹ Hồ Xuân Hương tái giá với Chi phủ Vĩnh Tường. Ngoài ra trong làng cũng còn lưu lại nhiều ngôi nhà cổ mái ngói rêu phong, có tuổi thọ hàng trăm năm và còn nhiều những di tích, câu chuyện ly kỳ khác sau lũy tre làng …

(Sưu tầm và chỉnh sửa tháng 10-2015)


Trang 1/Tổng số 11

Bài viết cùng chuyên mục :

Xem thêm

Lễ Hội Đền Hùng

Trong đời sống tinh thần của dân tộc Việt Nam, từ nhiều đời nay, các …