Trang chủ / Tư liệu / Phong tục - Tập quán / Dọn bếp và tỉa chân hương sau khi cúng Ông Táo ngày 23 tháng chạp

Dọn bếp và tỉa chân hương sau khi cúng Ông Táo ngày 23 tháng chạp

       Nhiều người theo quan niệm văn hóa người Á Đông cho rằng, dọn dẹp nhà cửa, bếp núc, rút chân hương ở bát nhang trên ban thờ phải làm sau ngày 23 tháng Chạp. Tuy nhiên, đây chỉ là những quan niệm dân gian. Nếu có thời gian, chúng ta có thể dọn dẹp khu bếp trong nhà luôn gọn gàng, ngăn nắp và bất cứ thời gian nào. Bởi khu bếp chủ yếu về tài vận, sức khoẻ, do vậy cần gọn gàng, sạch sẽ thì sức khoẻ và công việc làm ăn sẽ thuận lợi
       Đối với ban thờ tổ tiên, chúng ta cần luôn giữ sạch sẽ, gọn gàng. Một số quan niệm cho rằng, ban thờ (trong đó có ban thờ bếp) nhất nhất là chỉ được tỉa chân nhang vào dịp 23/12. Nhưng thực tế không nhất thiết phải vậy. Với kinh nghiệm nhiều năm, tôi cho rằng, nếu trong năm chân hương quá um tùm chúng ta hoàn toàn có thể chọn những ngày cát lành trong năm để tỉa bớt, điều này giúp tránh hỏa hoạn khi thắp hương.
Hơn nữa, chỉnh trang lại bát nhang đẹp đẽ cũng là tỏ lòng thành với tiên tổ cũng là điều nên làm. Trong trường hợp không quá nhiều chân hương thì có thể làm vào dịp cuối năm theo lệ cũ phép xưa.

Theo những người am hiểu phong thủy và tục thờ cúng Việt Nam cho biết: “Mọi người nên dọn dẹp khu bếp thường xuyên. Giữ bếp luôn gọn gàng, ngăn nắp vào bất cứ lúc nào bởi, bếp có sạch sẽ thì mới đảm bảo sức khỏe và công việc làm ăn thuận lợi cho gia chủ được. Việc giữa ban thờ nhà bếp, cũng như ban thờ tổ tiên sạch sẽ cũng đóng vai trò quan trọng tương tự”

Đồ cúng, đồ lễ
Thông thường chỉ đơn giản là bánh, kẹo, và nước trà, với mong muốn Táo công “ngọt giọng”, nói những điều hay. Không cần thiết làm cả mâm cỗ, và nếu làm cỗ mặn, cũng không được đặt lên ban thờ, mà đặt ở cái bàn con bên dưới.
Lễ vật cúng ông Công ông Táo công thường có: mũ ông công ba chiếc: hai mũ đàn ông và một mũ đàn bà. Những đồ “vàng mã” này sẽ được hóa (đốt đi) sau lễ cúng ông Táo.
Thực tế cũng không cần thiết phải dùng những đồ vàng mã này, bạn không sắm cũng không sao. Ngoài ra, để ông Táo có phương tiện về chầu trời, ở miền Bắc hay cúng một con cá chép (hay cá vàng) còn sống thả trong chậu nước, ngụ ý “cá hóa rồng” đưa ông Táo về trời.
Sau đó sẽ “phóng sinh” (thả ra ao hồ hay ra sông) sau khi cúng. Nhiều nơi không hiểu cúng cá rán là không phải.
Đặc biệt, cũng không nên tham theo trào lưu phóng sinh mà mua cả chậu cá, là điều không cần thiết.
Tại miền Trung, người ta cúng một con ngựa bằng giấy với yên, cương đầy đủ. Ở miền Nam thì người ta chỉ cúng mũ, áo và đôi hia bằng giấy.
Vị trí đặt đồ lễ
Thường làm lễ ngay ở ban thờ thần linh gia tiên, chứ không nên đặt đồ lễ ở ban thờ Phật, hoặc lập riêng ban thờ Táo quân.
Một số nơi, nhất là miền Nam có xu hướng lập ban thờ Táo quân riêng ở bếp, là điều không cần thiết và không nên, vì trong một nhà thờ nhiều thần linh, sẽ hay xảy ra tranh cãi, bất hòa giữa các thành viên trong gia đình, con cái khó bảo, hoặc có những trục trặc khác về tình cảm, tình duyên.
Đợi hương cháy đến 2/3 là có thể mang vàng mã ra hóa (nếu có), và mang cá đi phóng sinh.
Thời gian
Dân gian cho rằng bắt buộc phải làm trước 12h trưa ngày 23 tháng Chạp, để ông Táo kịp báo cáo là không phải, vì thực tế theo truyền thuyết đến tối ông Táo mới lên trời. Chúng ta có thể làm trong ngày 23, hoặc nếu vì lý do thời gian, có thể làm từ 21-23 tháng Chạp.
Khi khấn, đa phần không cầu xin phú quý, cũng không cầu xin no đủ, mà chỉ xin Táo công bẩm báo điều tốt, bớt nói điều không hay.

Bài văn cúng tiễn Ông táo về Trời

Văn sớ, theo nghĩa hẹp, là các hình thức văn tự của con người cầu xin thần linh trong các nghi lễ, thủ tục tâm linh, được coi như sợi dây hay con đường kết nối tâm linh; còn theo nghĩa rộng, những văn tự tôn kính Phật, thánh, gia tiên, hay trời đất đều là văn sớ, là cầu nối giữa người thường với thế giới bên kia.

Trước đây văn sớ hay viết bằng chữ Hán, nhưng người thạo chữ ngày càng ít, đa phần các đền đình hiện nay đều có mẫu sẵn, người viết sớ viết thêm theo yêu cầu của mọi người, nhưng ít khi viết đúng. Những bản sớ Việt hóa thì mỗi nơi một kiểu, không đồng nhất, nhiều khi máy móc theo chữ Hán, không thực sự phù hợp, hoặc dịch chú trọng đến âm điệu, mà không có nội dung.

Dựa trên những gì được truyền dạy, đã đọc trong kinh sách, cũng như kinh nghiệm thực tế tiếp xúc với thế giới tâm linh, chúng tôi mạo muội, cố gắng tinh giản các bản văn sớ, đảm bảo đầy đủ nội dung, đủ ý, không rườm rà, quan trọng hơn khi viết hay đọc lên không bị lỗi lầm và thất lễ.
Có thể rút gọn mà vẵn đầy đủ nội dung và ý nghĩa như sau:
Văn sớ Ông Táo chầu trời
Kính lạy: Táo Phủ Thần Quân!
Hôm nay ngày 23 tháng Chạp
Con là:……………………………………………………………..
Ngụ tại:…………………………………………………………….
Thành tâm bày biện hương hoa, xiêm hài mũ áo, nghi lễ cung trần, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời, Táo Phủ Thần Quân, giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật.
Trong năm sai phạm, các tội lỗi lầm, cúi xin Tôn Thần, gia ân châm chước.
Dãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám

Chọn giờ đẹp để “cá chép hoá rồng”

Để tiễn ông Công, ông Táo “chầu trời”, ở miền Bắc thường cúng cá chép còn sống thả trong chậu nước, ngụ ý “cá hóa long” tức là cá sẽ biến thành rồng làm “phương tiện” đưa ông Táo về trời.
Ở miền Trung, người dân thường cúng một con ngựa bằng giấy với yên, cương đầy đủ. Còn ở miền Nam thì đơn giản hơn, chỉ cúng mũ, áo và đôi hia bằng giấy là đủ.
Ngoài các lễ vật chính kể trên, người ta có thể làm lễ mặn (với xôi gà, chân giò luộc, các món nấu nấm, măng…) hay lễ chay (với trầu cau, hoa, quả, giấy vàng, giấy bạc…) để tiễn Táo quân.
Theo quan niệm dân gian, Lễ cúng tiễn đưa Ông Táo chầu Trời thường được cúng vào tối ngày 22 tháng Chạp Âm lịch hàng năm, hoặc sáng ngày 23. Trong đó thời gian được cho là đẹp nhất là vào buổi sáng ngày 23, nếu gia chủ bận công việc thì cũng phải hoàn thành việc thờ cúng trước 12 giờ trưa 23 tháng Chạp vì người Việt quan niệm phải kịp giờ để ông Táo lên thiên đình. Nếu trưa, chiều 23 tháng Chạp mới cáo lễ tiễn đưa Ông Táo về Trời, e rằng Ông Táo sẽ không nhận được lễ vật tâm thành của gia chủ.
Tuy nhiên theo các nhà chuyên gia, nhà nghiên cứu phong thủy cho rằng, theo quan niệm là như vậy nhưng nhiều người không có điều kiện thì cũng không nhất thiết phải cúng ông Công, ông Táo vào đúng những giờ trên.Thay vào đó, gia chủ có thể cúng bắt đầu từ 23h đêm ngày 22 cho đến trước giờ Hợi (21h -23h) ngày 23 tháng Chạp.
Lưu ý khi đi thả cá

Nên thả bằng cách thả từ từ nhẹ nhàng xuống sông hồ để cá chép có cơ hội sống. Thường ngoài thả cá chép, các gia đình cũng thả cả tro cúng Táo Quân xuống nước, nhưng để bảo vệ môi trường, hành động này không nên thực hiện.
Dù thả cá chép ở đâu, hãy nhớ bảo về môi trường nước, tuyệt đối không vứt túi ni lông, chân, tàn hương hay các vật dụng thờ cúng khác xuống sông hồ.
Nên chọn những hồ được xây kè cẩn thận, có bậc thang lên xuống. Nếu nơi thả cá chưa xây kè nên chọn chỗ có nền đất vững chắc.

Trang 1/Tổng số 11

Bài viết cùng chuyên mục :